Vojislav Ilić je promenio ton srpske poezije krajem 19. veka. Umesto romantičarske deklamacije ponudio je disciplinovanu sliku, sporiji ritam i pejzaž u kojem godišnje doba, svetlost i tišina nose istorijsko i unutrašnje značenje.
Život i književni put
Rođen je 1860. godine u Beogradu, kao sin pesnika Jovana Ilića. Porodični dom bio je važno okupljalište književnika i umetnika. Iako nije završio redovno školovanje, slušao je predavanja na Velikoj školi i obrazovao se u živom književnom krugu svoga vremena.
Učestvovao je kao dobrovoljac u Srpsko-bugarskom ratu 1885. i tokom kratkog života menjao različite službe: radio je kao korektor, učitelj i državni činovnik, a jedno vreme i u srpskom konzulatu u Prištini. Politički sukobi i nesigurna zaposlenja dodatno su otežavali njegov položaj.
Za petnaestak godina stvaranja objavio je zbirke „Pesme“ i veliki broj stihova u periodici. Njegov uticaj prepoznao se u čitavom krugu mlađih pesnika, nazvanom vojislavizam, a put prema moderni nastavili su autori poput Jovana Dučića. Umro je od tuberkuloze u Beogradu 1894.
Poetika i prepoznatljiv glas
Ilić je negovao pravilan, zvučan i često dug stih, ugledajući se na klasičnu poeziju i parnasovsku disciplinu forme. Antički i slovenski motivi kod njega nisu samo dekoracija: oni savremenom iskustvu daju istorijsku dubinu i omogućavaju distancu od neposredne ispovesti.
Posebno mesto imaju pejzaži. Jesen, sneg, suton, magla, reka i pusto polje precizno su viđeni, ali ujedno prenose raspoloženje i slutnju. Taj spoj objektivne slike i unutrašnje muzike učinio ga je važnom vezom između realizma i srpske moderne.
Vojislav Ilić u Riznici stiha
„Na Drini“ spaja pejzaž reke sa osećanjem granice, istorijskog trajanja i tihog ljudskog prisustva. Priroda nije pozadina događaja: njen tok i širina nose pamćenje prostora, dok odmereni stih pretvara posmatranje u meditaciju.